Zapowiedzi książkowe na maj

Kolejny miesiąc, kolejne zapowiedzi. Zapraszam!

1. Izrael. Co poszło nie tak?

Omer Bartov / Literackie / 6 maja

Bezkompromisowe spojrzenie na Izrael i jego politykę oczami jednego z największych światowych autorytetów w dziedzinie badań nad Holokaustem.

Atak Hamasu na południowy Izrael 7 października 2023 roku rozpoczął najkrwawszy i najtragiczniejszy rozdział trwającej od ponad wieku bliskowschodniej wojny stuletniej.

Profesor Omer Bartov urodził się w kibucu, dorastał w Tel Awiwie i służył w Siłach Obronnych Izraela podczas wojny Jom Kipur. Następnie został historykiem, ekspertem od armii niemieckiej i Zagłady, by po latach spojrzeć krytycznym okiem na własną ojczyznę.

„Jaką drogę przeszło państwo zbudowane na haśle «nigdy więcej» do ludobójstwa w Strefie Gazy? Od sprzeciwu wobec dyskryminacji etnicznej do dyskryminowania Palestyńczyków. Od narodowej traumy do traumatyzowania innego narodu, a nawet odmawiania mu prawa do istnienia. Od piętnowania i karania faszystów po faszystów we własnym rządzie.

Omer Bartov szuka źródeł tych paradoksów. Przenikliwie analizuje ich ewolucję, demaskuje mechanizmy funkcjonowania i pyta o przyszłość. Bo w Izraelu taka krytyczna debata jest możliwa. Jeszcze.

Obowiązkowa lektura dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jak było, jak jest i jak być może”.

 - Marcin Gutowski

Małgorzata Musierowicz, ale nie w "Jeżycjadzie", czyli "Bambolandia"

Jak pewnie pamiętacie, jestem ogromną fanką "Jeżycjady" Małgorzaty Musierowicz (zwłaszcza "Opium w rosole" i "Brulionu Bebe B." - to moje dwa najukochańsze tomy). I o ile wszystkie tomy "Jeżycjady" czytałam po kilka razy, próbowałam nawet niektórych przepisów z "Łasucha literackiego", to jednak nie czytałam niczego autorstwa pani Musierowicz, co nie byłoby związane z jej najpopularniejszą serią. Bo tak, istnieje jeszcze jedna seria; seria bajek dla dzieci, których akcja dzieje się we władanej przez smoki Bambolandii...

W skład historii o mieszkańcach Bambolandii wchodzą opowiadania "Czerwony helikopter" (1978), "Ble ble" (1982), "Kluczyk" (1985) i "Światełko" (1989). Wszystkie te opowiastki były wydawane oddzielnie, aż do powstania zbioru "Bambolandia", o którym opowiem Wam właśnie dzisiaj. Sięgając po ten zbiór, naiwnie wierzyłam, że znajdują się w nim wszystkie opowieści o Bambolandii. Okazało się, że brakuje pierwszej, "Czerwonego helikoptera"; czytając wszystko od "Ble ble", czułam się zatem, jakbym została przerzucona od razu do tomu drugiego i początkowo trudno było mi trochę zorientować się, o co chodzi. Nie rozumiem takiej decyzji wydawcy - skoro w "Ble ble" znajduje się tyle odniesień do wcześniej wydanej bajki, dlaczego jej także nie włączyć do zbioru? Zwłaszcza że opowiadania o Bambolandii najlepiej czytać po kolei, inaczej łatwo się pogubić. Cóż, zdecydowanie będę musiała "Czerwony helikopter" nadrobić...

Poezja o kotach i jeżach. Jarosław Marek Rymkiewicz "Zachód słońca w Milanówku"

Niezrażona porażką w postaci powieści Zyty Rudzkiej, postanowiłam wejść głębiej w świat Nagrody "Nike", tym razem wybierając coś starszego. Padło na tomik poezji Jarosława Marka Rymkiewicza "Zachód słońca w Milanówku", który nagrodzony został w roku 2003.

Jeszcze chwilkę jeszcze powiedz że mnie kochasz

Śmierć jest baśnią i jak w baśni tam się szlocha

(...)

Twarz pęknięta jej krew zielsko pije właśnie 

Śmierć jest baśnią i łzy płyną przez te baśnie*

Coś dla małych fanów dinozaurów. Bella Swift "Mopsik, który chciał zostać dinozaurem"

Czy mamy tutaj jakichś fanów dinozaurów? A może są tu też miłośnicy mopsików? Jeśli choć na jedno z tych pytań odpowiedzieliście "tak", to znalazłam książkę w sam raz dla Was.

Kiedy babcia Chloe, Finna i Ruby przeprowadza się do mieszkanka na Wybrzeżu Jurajskim, rodzina postanawia ją odwiedzić. Wszyscy pakują swoje rzeczy i pakują się na nadmorski biwak. Mopsiczka Peggy także! Kiedy okazuje się, że okoliczny teren pełen jest skamieniałości, dzieci postanawiają znaleźć dinozaura...

Splot dziwnych zdarzeń. Marta Bijan "Domy i inne duchy"

Marta Bijan jest dla mnie specjalistką od wywoływania dreszczy. Dość niepokojące były jej "Muchomory w cukrze" (które, jak wiecie, uwielbiam), średnio niepokojące "Nocne godziny" (i też średnie w ogólnym rozrachunku), a mocno niepokojące "Wakacje pod morzem" (klimat tej książki jest nie do podrobienia!). Ale "Domy i inne duchy" okazały się najbardziej niepokojące; to zimny dreszcz na każdej stronie.

Dziesięć rozdziałów, dziesięć historii, a każda z nich na swój sposób niepokojąca. Może się nam wydawać, że nie są ze sobą w żaden sposób powiązane, może nas nawet denerwować, że niektóre urywają się w najciekawszym momencie. Kiedy jednak przeczytacie je wszystkie, zobaczycie, że układają się w jedną całość, że czytaliście nie zbiór opowiadań (i to mimo że w podtytule znajdziecie słowo "opowiadania"), lecz dziwnie złożoną powieść. Co wspólnego mają ze sobą tragedia w kinie, niewidomy mężczyzna i mroczna piwnica? Przekonajcie się sami...

Zapowiedzi książkowe na kwiecień

Jak zwykle, nowy miesiąc, nowe książkowe premiery. Co ciekawego czeka na nas w kwietniu? Zapraszam!

PS Na końcu znajdziecie jeszcze jedną arcyciekawą zapowiedź marcową, o której wcześniej nie wiedziałam, a którą muszę mieć!

1. Me(m)diewistyka. Cudownie dziwna sztuka średniowiecza

Zofia Załęska / Znak / 8 kwietnia 2026 r.

Postaci przebite strzałami, przypiekane na ruszcie, wychodzące z brzucha smoka, demoniczne stwory z twarzami na pośladkach…

Co to wszystko znaczy???

I przede wszystkim:

DLACZEGO SZTUKA ŚREDNIOWIECZA JEST TAKA DZIWNA?

Zofia Załęska, historyczka sztuki, na Instagramie znana jako memdiewistka, zabiera cię w fascynującą podróż, po której spojrzysz inaczej na średniowieczną sztukę.

Co według św. Hildegardy leczyła maść z jednorożca?

Jakie pojawiły się spin-offy Pieśni o Rolandzie?

Dlaczego bóbr pokazywał swoje jądra?

Na kogo polowano z fallicznymi dzidami?

Dlaczego lekarz musiał znać znak zodiaku pacjenta

i sprawdzić fazę księżyca przed rozpoczęciem badania?

ŚREDNIOWIECZNA SZTUKA JUŻ NIGDY NIE BĘDZIE DLA CIEBIE NUDNA

Tajemniczy dwór, magiczny cmentarz i półświatek. Paulina Hendel "Cmentarz osobliwości"

Z twórczością Pauliny Hendel po raz pierwszy zetknęłam się przy słowiańskiej serii "Żniwiarz", która, choć miała swoje wzloty i upadki, w ogólnym rozrachunku podobała mi się i bardzo miło ją wspominam. Po pewnym czasie postanowiłam przygodę z autorką kontynuować, tym razem w niesłowiańskim wydaniu...

Należący do półświatka Max Opoka wpada w kłopoty, a uciekając przed ludźmi swojego szefa, dowiaduje się, że odziedziczył dworek na odludziu. Mężczyzna szybko przyjmuje spadek, a wkrótce okazuje się, że zarządzanie dworkiem to także dodatkowe, nieoczekiwane obowiązki - Max musi opiekować się cmentarzem osobliwości pełnym niebezpiecznych stworzeń...